Biały Cygan - Bogdan Trojanek i jedyny Rom na świecie z Orderem Uśmiechu

Z Bogdanem Trojankiem, liderem zespołu Terne Roma rozmawia Tomasz Turczyn
Bogdan Trojanek lider zespołu Terne Roma
 Fot. autor

- Czy są prawdziwi Cyganie? Czy też może powinienem powiedzieć Romowie?

- Zależy w jakim to jest ujęte kontekście. Romowie, Cyganie… Jako o narodzie mówimy Romowie, ale nie można przeinaczyć cygańskiej piosenki, czy cygańskiej sukni i na przykład powiedzieć romska suknia. Przecież tańczy si ę cygańskie czardasze, czy mówi si ę : pięknie cyganka tańczy. Romka to by dziwnie brzmiało . „Romka” to piękne imię . Prawdziwi Romowie? Oczywiście, że s ą .

- Gdzie si ę pan urodzi ł i co najbardziej utkwiło panu w pamięci z miasta dzieciństwa?

- Urodziłem si ę w Sławnie - malutkim miasteczku. W swojej książce napisał em: „Kościół jest tutaj większy od ca ł ego miasta”. I pamiętam z dzieciństwa, że dzwony z kościoła było słychać w każdym miejscu. Zawsze pamiętał em, że o godzinie 18 ich bicie wyznacza ł o mi czas powrotu do domu babci. Pamiętam Szkołę Podstawową nr 2 (dzisiejsze Gimnazjum Miejskie – red.), kolegów z podwórka. Sławno wspominam bardzo mi ł o. Tutaj wychowywałem si ę i dorastałem.

- Kto jest królem Romów i jaka jest jego rola?

- Nazywa si ę Henryk Kozłowski i mogę si ę pochwalić , że od trzech lat pełnię funkcję prezesa Królewskiej Fundacji Romów. Król powołał mnie na swoją „prawą rękę ”. Jego rola jest bardzo niewdzięczna, bo musi sądzić i bronić . Więc wszystkie spory i problemy, które s ą między Romami, jak w każdym społeczeństwie, musi rozstrzygać . My odwołujemy si ę do naszej tradycji i szukamy w niej mądrości. Prawa szukamy w tym co jest nam przekazywane z pokolenia na pokolenie. Nasz kodeks nie zmieni ł si ę od 500 lat, ale oczywiście także przestrzegamy prawa polskiego.

- Pros ę rozszyfrować nazwę waszego zespołu i skąd si ę ona wzięła?

- Terne Roma – Młodzi Cyganie. Gdy zakładałem zespół , to by ł em wtedy młody. Taką profesjonalną nazw ę ma on od 10 lat. Oczywiście istniejemy dłużej, ale wcześniej by ł o to na zasadzie takiego grania amatorskiego. Jednak, gdy w 2000 roku na Międzynarodowym Festiwalu w Ciechocinku zdobyliśmy wszystkie nagrody - publiczno ś ci, jurorów, telewidzów – to zaczęło się profesjonalne koncertowanie. Wydaliśmy przy tym sześć płyt przy pomocy najpoważniejszych firm w Polsce. Tak że przyszedł film: „Witaj bracie w cygańskim taborze” nakręcone przez Ninę Terentiew o mnie prze telewizyjną dwójkę i pokazywany w Cannes.

- Ile dajecie w ci ą gu roku koncertów?

- Bardzo dużo. Niekiedy dochodzi do 100-120.

- Czym jest dla pana rodzina? Ile ma pan dzieci?

- To co ś najpiękniejszego w życiu, co może być . Bo co jest warte drzewo bez liści? Uschnie szybko. Jeżeli drzewo ma liście, to dłużej zachowa swoją wartość i dłużej przetrwa. Rodzina to skarb i trzeba j ą szanować . Nie wybiera si ę jej. Mam trójkę dzieci i… jakoś nikomu z nich nie przekazałem genetycznie miłości do muzyki. Syn zakochał się w samochodach i wyjechał za granicę , gdzie od czterech lat w Londynie prowadzi firmę samochodową . Córka wyjechał a za nim.
Najmłodsza został a w Polsce i właśnie urodziła wnuczka. Razem mam już dwoje wnuków i trzy wnuczki. Rodzina to siła, to mądrść .

- Czy porwał pan swoją żonę ?

- Tak. To było 23 kwietnia w czwartek, 1983 roku. Pojechał ze mną taksówkarz dużym fiatem i nie mi ł em pieniędzy, wi ęc zostawi łem mu na koniec pierścionek przyszłej żony. ( Ś miech). Porwał em j ą . Autentycznie. By ł ze mną Cygan ze Sławna, który już nie żyje – Bachama na niego mówiono. Jechaliśmy porwać dwie Cyganki. To znaczy on miał porwać jedną , a ja mu towarzyszyłem. Skończyło si ę tak, że porwałem moją Samantę i tak jesteś my razem już 27 lat.

- Kto jest dla pana największym autorytetem?

- Będę powtarzał jak wszyscy Polacy… Jestem dumny, że jestem Polakiem i największym moim autorytetem jest Jan Paweł II.

- Czy wierzy pan we wróżby?

- A mogę otrzymać następne pytanie? (u ś miech)

- Tak. Nie ma problemu…

- Czy wierz ę we wróżby? Wróż ba jest jak sen. Wstajemy i wierzymy . To jest tak, jak z czarnym kotem. Niby nie wierzymy, ale jak przebiegnie to mówimy: cholera musiał przebiec! To jest tak jak i z wróżbą : jeżeli ktoś chce wierzyć w nią , niech wierzy.

- Czy obraża si ę pan jak mówią na pana: "Biały Cygan"?

- Nie. Słyszę to dziesiątki razy. Mówią : o "Biał y Cygan" idzie. Nina Terentiew inaczej nie mówi lub „biały diabeł ”.

- Skąd się to wzięło?

- Chyba stąd, że chciano mnie wyróżnić . Początkowo Bogdan Trojanek nie by ł tak znany i nikomu nic nie mówi ł o moje imię i nazwisko. Natomiast, gdy padło:
biały Cygan, to wszyscy wiedzieli o kogo chodzi. Tak przyjęło si ę na Woronicza w Warszawie. Pamiętam spotkanie z pani ą Jolantą Kwaśniewską , która zaprosiła mnie do pałacu prezydenckiego. Wchodzę do jej gabinetu i słyszę : o to ten słynny "Biał y Cygan".

- Gdzie pan mieszka na stałe i ile czasu do roku spędza pan w domu?

- Mieszkam w Szczecinku. Mam tam w swoim domu sporo zwierząt: pawie, konie, psy, kucyki. Staram si ę tam spędzać jak najwięcej czasu. Ale z racji mojego stylu życia estradowego z tym jest różnie.

- Jest pan posiadaczem Orderu Uśmiechu.

- Tak. Także mam otrzymany od prezydenta srebrny Krzyż Zasługi i Medal Jordana otrzymany w grudniu zeszłego roku. Wszystkie są związane z moją działalnością charytatywną na rzecz niepełnosprawnych dzieci i starszych ludzi. Cieszę si ę , że wśród Romów mam już naśladowców. Bo, gdy wcześniej robiłem akcje na rzecz dzieci, to Romowie przyglądali się mi ze zdziwieniem i pytali dlaczego to robię ? Fajnie, że idą oni też w tym kierunku, co ja. Fajnie jest coś dawać od siebie innym i otrzymać w zamian uśmiech dziecka. Tak że nam wszystkim przyda się inne spojrzenie społeczeństwa na Romów. Sądzę , że nam wszystkim potrzebne jest zakopanie głęboko pewnych stereotypów związanych z Romami. My – Romowie powinniśmy się otworzyć i szukać wspólnego dialogu, partnerów do rozmówi, nie tylko przez muzyk ę . Sądzę , że powinniśmy zmienić swoje codzienne zachowanie i wtedy będziemy inaczej postrzegani przez innych.

- Dziękuj ę za rozmowę

Tomasz Turczyn

  • Polska Dziennik Bałtycki

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3